अद्य नवरात्राणां प्रथमं दिनम्। एषः पर्वः भारतस्य विविधप्रान्तेषु बहुविधम् आचर्यते। पंचनदप्रदेशीयाः नवरात्राणां प्रथमदिने कस्मिंश्चित् पात्रे यवबीजानि वपन्ति, अन्तिमे च दिने तेभ्यः उद्भूतैः अंकुरैः देवान् पूजयन्ति। किन्तु किमर्थं प्रचलितम् अन्नं गोधूमं विहाय पर्वाचरणे यवस्य प्रयोगः? एतस्य रहसः प्रकाशं मां संस्कृतशब्दकोशे गोधूमस्य “म्लेच्छान्नम्” इति पर्यायपदस्य दर्शनेन अभवत्। प्रायः प्राक्कले यवः एव पंचनदप्रदेशे प्रचलितं खाद्यान्नम् आसीत्। क्रमेण गोधूमस्य भक्षणं जनेषु सामान्यः अभवत्, किन्तु अद्यापि पर्वविधाने यववपनस्य परम्परा।
यव = जौ = barley
गोधूम = गेहूँ = wheat
